Łojotokowe zapalnie skóry twarzy - przyczyny, objawy, leczenie [RADY EKSPERTA]

Łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS) to choroba przewlekła, która ma charakter nawrotowy - oznacza to, że pomimo leczenia w mniejszym lub większym stopniu ŁZS może pojawiać się na skórze. Jakie przyczyny i objawy ma łojotokowe zapalenie skóry twarzy? Wyjaśnia ekspert Super-Pharm, kosmetolog - Emilia Błaszczyk.

Głównym zadaniem osoby chorej na łojotokowe zapalenie skóry twarzy jest profilaktyka oraz nauka, jak sobie radzić - jaką stosować pielęgnację, by ŁZS zostało w „uśpieniu". Z tego artykułu dowiesz się wszystkiego, co ułatwia funkcjonowanie z chorobą.

ŁZS dotyczy zarówno dorosłych między 30. a 70. rokiem życia, jak i dzieci od około 3. miesiąca życia. Główną przyczyną łojotokowego zapalenia skóry jest nadczynność gruczołów łojowych z jakościowo zmienionym łojem. Nadmierne wydzielanie łoju jest przyczyną złuszczania i podrażnienia skóry.

Skład łoju w ŁZS jest inny - charakteryzuje się wzrostem zawartości cholesterolu, trójglicerydów i frakcji parafinowych, a obniżeniu ulega zawartość wolnych kwasów tłuszczowych, skwalenu i estrów wosków. Kolejnym czynnikiem w rozwoju ŁZS jest zwiększona liczebność bakterii Pityrosporum ovale w zapalnych zmianach skórnych, a także właściwości immunologiczne.

Na ŁZS częściej chorują osoby ze schorzeniami układu nerwowego. Predyspozycje genetyczne również mają duże znaczenie w rozwinięciu ŁZS. Bodźcem mogącym sprowokować wystąpienie ŁZS jest infekcja wirusem HIV lub rozwój AIDS.

U dorosłych do rozpoznania choroby wystarczy sam obraz kliniczny - ŁZS nie jest trudne do zdiagnozowania. Ma charakterystyczną lokalizację, jak i morfologię zmian skórnych. ŁZS charakteryzuje się sezonowością, z częstymi nawrotami jesienią i zimą.

Objawy łojotokowego zapalenie skóry twarzy to:

• Okrągłe zmiany o podłożu zapalnym, nieostro odgraniczone, z rumieniowym złuszczaniem,
• Świecąca skóra pokryta drobnymi, wyglądającymi na wilgotne łuskami,
• Świąd.

CZY WIESZ, ŻE...

Łojotokowe zapalenie skóry twarzy to nie to samo, co skóra łojotokowa! Dlatego nie lecz się sam w domu, nie stosuj kwasów, peelingów, masek złuszczających czy preparatów na bazie alkoholu. Udaj się do dermatologa! Poza tym:

1. ŁZS to nie alergia!
2. ŁZS nie jest chorobą zakaźną!
3. Nie zajmuje innych narządów oprócz skóry!
4. Nie jest to choroba „z brudu”!

ŁZS ma charakterystyczną lokalizację. Ze względu na łojotokowe podłoże, obejmuje najczęściej środkową część twarzy, owłosioną skórę głowy oraz inne części ciała bogate w gruczoły łojowe.

Objawy ŁZS na skórze twarzy pojawiają się przede wszystkim na następujących obszarach:

• środku twarzy - nosie, policzkach, bruzdach nosowo-wargowych,
• brwiach,
• uszach,
• powiekach. 

Znaczącą rolą w terapii łojotokowego zapalenia skóry twarzy odgrywa pielęgnacja domowa. Skóra w ŁZS może być bardziej wrażliwa i łatwiej ulegać podrażnieniu. Gdy ŁZS obejmuje skórę twarzy, musimy zadbać o odbudowę bariery hydrolipidowej - w składzie produktów warto szukać chociażby ceramidów, cholesterolu, NNKT, masła Shea, jak i substancji nawilżająco-kojących - panthenolu, alantoiny, gliceryny, trehalozy czy też kwasu hialuronowego.

Miejscowo zalecane są produkty zmniejszające wydzielanie łoju, ograniczające ilość Pityrosporum ovale (przeciwgrzybicze, przeciwdrożdżakowe). Można w pielęgnacji wprowadzić dermokosmetyki z niskim stężeniem kwasów np. kwasu azelainowego, laktobionowego, salicylowego. 

W domowej pielęgnacji skóry z ŁZS twarzy warto sięgnąć po dermokosmetyki - ich zaletą jest brak sztucznych barwników oraz substancji takich jak aromaty zapachowe, które dodatkowo mogą podrażniać skórę. Oto 5 produktów polecanych eksperta.

• Bioderma Sensibio DS+  – łagodzący krem oczyszczający do skóry z objawami zaczerwienienia i łojotoku. Ogranicza namnażanie się drożdżaków, które wywołują zaczerwienienie i łuszczenie naskórka. Zapobiega podrażnieniom i redukuje zaczerwienienia. Ma lekką, żelową konsystencję, która natychmiast się wchłania. Krem należy nakładać raz lub dwa razy dziennie na dokładnie oczyszczoną i osuszoną skórę. Produkt hipoalergiczny i bezzapachowy.
• La Roche-Posay Kerium DS Creme - kojący krem do skóry łojotokowej Kerium DS od La Roche-Posay to zaawansowana formuła łącząca w sobie moc piroktonu olaminy, cynku i termalnego dermobiotyku dla efektu skutecznej redukcji tłustych plam, zaczerwienień i nadmiernej ilości produkowanego przez skórę łoju. Krem posiada także właściwości kojące i łagodzące, by pozostawiać cerę bez podrażnionych i bolesnych miejsc. W składzie nie zawiera parabenów i jest bezpieczny dla cery podatnej na niedoskonałości.
• Pharmaceris T Octopirox® - krem kojący do twarzy dla skóry łojotokowej. Polecany do codziennej pielęgnacji skóry zaczerwienionej, łojotokowej, ze skłonnością do nadmiernego łuszczenia się. Rekomendowany również dla osób prowadzących kurację leczniczą z powodu łojotokowego zapalenia skóry oraz jako profilaktyka zapobiegania nawrotom łuszczenia się skóry. Krem wzmacnia barierę ochronną skóry. Octopirox® o silnych właściwościach przeciwbakteryjnych, przywraca równowagę mikroflory naskórka, zapobiegając nawrotom dolegliwości łojotokowego zapalenia skóry.
• Uriage D.S - to delikatny żel myjący dla skóry łuszczącej się i wrażliwej. Delikatnie usuwa zanieczyszczenia ze skóry, działa przeciwzapalnie i przeciwgrzybiczo. Idealny do codzienna oczyszczania cery z łojotkowym zapaleniem skóry twarzy. 
• Ducray Kelual DS - krem kojący redukujący łuszczenie się naskórka. Krem Kelual DS został opracowany specjalnie do pielęgnacji podrażnionej skóry twarzy, z miejscowym zaczerwienieniem i łuszczeniem tłustych partii twarzy, okolic nosa, brwi oraz linii włosów. Właściwości: kompletna formuła kremu Kelual DS działa na objawy towarzyszące łojotokowym stanom skóry u dorosłych i młodzieży.

Źródła:

Brzezińska-Wcisło L., Co nowego w etiopatogenezie i leczeniu łojotokowego zapalenia skóry, Postepy Dermatologii i Alergologii; Poznań Tom 22, Nr/wydanie 1,  (2005): 10.

Wiśniewska N., Segregator Zdrowej Skóry, wyd. Roger Publishing, 2021.